NEDİR ŞU BELGESEL FOTOĞRAF DEDİKLERİ?

 

Bu ülkede yıllardır fotoğraf sergileri açılıyor. Genelde de bu sergiler 2 bölüme ayrılıyor. “Belgesel” ve “Deneysel”…Özellikle deneysel olarak adlandırdığımız bölümün içine son yıllarda bilgisayar yani batılıların “Computer Art” dedikleri kısım da giriyor. Tabii ki benim sizlerle paylaşmak istediğim bölüm deneysel bölümü değil, belgesel bölümü…

Yukarıda da belirttiğim gibi yıllardır açılan bu sergilerin sahipleri, çalışmalarını belgesel olarak sunuyorlar. Gelen yeni kuşak da, bu yolla hareket ederek benzer çalışmalarına “belgesel fotoğraf çekiyorum” diyerek devam ediyorlar. Yani başlangıçta yapılan hataya yeni kuşak da bilmeden devam ediyor. Oysa bilen biliyor ki; yapılan çalışmaların birçoğu belgesel fotoğraftan daha çok, foto-avantür yani gezi fotoğrafçılığı dediğimiz (buna görüntü avcılığı da diyebilirsiniz) tek tek fotoğrafların biraya getirilmesine dayanıyor. Yani fotoğrafçı elindeki ekipmanla dağ taş tepe, sokak-sokak cadde-cadde dolaşıyor ve önüne gelen ışığı formu yerinde objeleri kompozisyon kurallarına da uyarak çekiyor. Bunun adına da bilmeyerek “ben belgesel fotoğraf çekiyorum” diyerek bir ad koyuyor.

Yanlışlığın başlangıcı tabii ki yıllar önceki yapılan çalışmalara konulmuş yanlış saptamalardır. Belirtmemde fayda var; ben de zaman zaman bu tip çalışmalar yapıyorum ve bu çalışmalardan çok büyük zevk alıyorum. Elimdeki ekipmanımla yukarıda belirttiğim özelliklere dayanan fotoğraflar çekiyorum. Hatta bunlarla 2 tane sergi bile açtım (mimariler, detaylar) Yani kesinlikle bu tip çalışmaları küçümsüyor ya da yok sayıyor değilim. Sadece adlandırmaların yanlışlığını belirtmeye çalışıyorum.

Doğal olarak bu satırları okuyanlar “Madem bu çalışmalar belgesel değil, o zaman belgesel fotoğraf nasıl oluyor?” diye bir soru sorabilirler… Ya da “Nedir belgesel fotoğraf?”, “Nasıl hazırlanır?”, “Proje nasıl yapılır?” diye sorularını çoğaltabilirler. Belgesel fotoğraf belli bir konuyu sınırlı sayıda fotoğraf karesi ile bir hikâye biçiminde izleyiciye aktarmaktır. Fotoğrafçının konuya yaklaşımında bir sorunsalı vardır. Yani fotoğrafçı konuya bir hikâye giydirir. Fotoğrafçı, kafasındaki hikayeye göre bir anlatım biçimi geliştirir. Ardından konu ile ilgili dokümanları toplar. Onları okur. Daha sonra o konu ile ilgili çekilmiş fotoğraflar varsa onları inceler. Konu hakkında ışık ve form biçimini belirler. Mekanları araştırır bulur. Bu konuda çok uzun süre de sürse istihbarat, yani bilgi toplar. Mekanları gezer. Mekanlardaki olası fotoğraf için kötü olan sorunları (ışık gibi) saptar ve nasıl, hangi ekipmanlarla bu sorunları aşacağını hesaplar. Mekânlarda fotoğraf makinesini ve ilave ışık koyacaksa bunların yerini tespit eder. Ardından sakin bir kafayla olayı kaç karede anlatacağını bulur. (50 ya da 60 kare gibi) Elinden geliyorsa bunların çizimlerini yapar. Böyle bir yeteneği yoksa her karenin hikâyesini (açıklamasını) bir kâğıda yazar ve çekimlerinde bu noktalara dikkat etmeye çalışır. Tabii ki çekilen fotoğraf karesi hiçbir zaman önceden tasarlan sayıda olmaz, muhakkak daha fazla olur. Oturup bunların hepsinden bir baskılar yaptırıp bir masaya serdiğinde; fazlasını ya da eksiğini görerek çalışmasının hangi safhada olduğunu görür.

Bu aşamada yetkin bir insandan fikir almak da projeye katkı sağlar. Çünkü yetkin insan, onun projede göremediği eksikleri dışarıdan bir gözle görür. Görüldüğü gibi belgesel çalışma, fotoğraf makinesini alıp görüntü avcığı yapmaya benzemez. Öncesinde bir hazırlık dönemi ve zaman ayırmayı yani çalışmayı gerektirir. Onun içindir ki; tüm dünyada en saygın çalışmalar belgesel tarzda yapılan çalışmalardır. Çünkü belli bir emeğin ürünüdür. Üzerinden yıllar da geçse değeri düşmez aksine artar. Sakın unutmayın! herkesin bir ya da bir kaç tane çok iyi fotoğrafı vardır. Ama sadece çok az fotoğrafçının bir konu çerçevesinde hazırlanmış 50 ya da 60 fotoğraftan oluşan bir belgesel çalışması vardır.

 

Kaynakça : Photoworld Dergisi 2. Sayı

Yazan :       Prof.Dr.Özer KANBUROĞLU

Yazı Arşivi
Göksel Akışık

ÜRÜN FOTOĞRAFÇILIĞI

Günümüzde satış amaçlı her ürün için reklama ihtiyaç duyuluyor. Potansiyel

Yazı Arşivi
Göksel Akışık

Fotoğrafta Son Trendler

Dünyanın en çok bilinen ve tıklanan fotoğraf sitelerinden Shutterstock, geçtiğimiz

Yazı Arşivi
Göksel Akışık

Fotoğrafta Dinamik Aralık

  Fotoğraflardaki yüksek dinamik aralık, gölgelerdeki ve aydınlık alanlardaki dengenin

Yazı Arşivi
Göksel Akışık

35 mm Film Kaç Megapiksel

Film fotoğrafçılığı ile ilgilenmeye ve bu şekilde fotoğraf çekip filmlerimin

Yazı Arşivi
Göksel Akışık

Kaynak Camından ND Filtre

Nalburdan satın alacağınız bir kaynak camını ND filtre olarak nasıl